Bo jak tu napisać pozytywnie o czymś, czego się nie cierpi. Tak, przyznaję otwarcie, nie lubię schodów. Jakie by nie były piękne, zazwyczaj idą pod górę i trzeba się po nich wspinać. A już najgorsze są te w starych kamienicach – wąskie, długie i z nierównymi stopniami. Po takich schodach to nawet schodzić strach, zwłaszcza po ciemku jak ktoś żarówkę na klatce schodowej ukradnie. Ale faktem jest, że schody projektować i budować trzeba – winda to nie wszystko. Dla architekta najważniejsze jest, żeby dobrze zaprojektować schody i nie stracić przy tym niepotrzebnie czasu. Jak w tym może pomóc Autodesk Architectural Desktop 3.3? Zaraz się okaże.

Na początek kilka ogólnych informacji o schodach w ADT 3.3. Są to obiekty parametryczne, co oznacza, że określenia i późniejszej zmiany ich właściwości konstrukcyjnych możemy dokonywać w oknach dialogowych. To bardzo ułatwia ich tworzenie i późniejszą edycję – my wpisujemy odpowiednie wartości, a program kreśli gotowy element lub zmienia jego kształt. Sposób wyświetlania obiektów w projekcie zależy od ustawionego widoku – na rzucie widzimy obraz schematyczny schodów odpowiedni do używanej aktualnie skali, a w widoku modelu program pokazuje ich rzeczywisty trójwymiarowy wygląd.

Parametry schodów

Geometria schodów oparta jest na stylu. W zależności od wybranego przez nas sposobu pracy możemy zmodyfikować jeden z istniejących domyślnych stylów lub utworzyć nowy. W tym celu w oknie dialogowym stylu określamy kąt nachylenia biegu schodów i ich konstrukcję (czy będą monolityczne czy policzkowe), ustalamy ilość, położenie i wymiary policzków bądź grubość płyty schodów monolitycznych. Ponadto ustalamy budowę stopnia – podajemy grubości stopnicy, podnóżka oraz noska. Na koniec wprowadzamy grubość spocznika i ewentualnie jego odsunięcie od biegu schodów. W ten sposób jesteśmy w stanie osiągnąć bardzo zróżnicowane konstrukcje schodów – od monolitycznych, poprzez ażurowe aż do ramp podjazdowych. W stylu schodów określamy również sposób ich wyświetlania we wszystkich widokach i skalach. Dla przykładu możemy ustalić wysokość płaszczyzny cięcia, wygląd linii schodów, strzałki i znaku przerwania dla reprezentacji na rzucie w skali 1:50.



Rysowanie i edycja schodów

Po ustaleniu wszystkich parametrów schodów możemy przystąpić do ich rysowania. Wywołujemy polecenie Dodaj schody i w oknie dialogowym wybieramy z listy odpowiedni styl. Następnie decydujemy jaki kształt będą miały nasze schody, to znaczy czy będą dwubiegowe (o kształcie U), wielobiegowe, spiralne czy proste. W przypadku schodów dwubiegowych i wielobiegowych określamy dodatkowo typ spocznika, w przypadku spiralnych – ich kąt lub promień. Na koniec wprowadzamy szerokość biegu schodów i ich wysokość. Teraz wystarczy na rysunku wskazać odpowiednie punkty wstawienia i schody gotowe.


Niekiedy zdarza się, że regularny kształt wygenerowany przez program nie spełnia naszych wymagań. Na przykład: szerokość spocznika jest za mała. Musimy wtedy wyedytować narysowane wcześniej schody. Możemy skorzystać z punktów charakterystycznych (tzw. uchwytów) i przesuwając je odpowiednio zmienić kształt schodów lub użyć funkcji Dostosowanie krawędzi i dopasować krawędź schodów do wcześniej narysowanej polilinii lub ściany. Wszystkie inne parametry (np. wysokość stopni, grubość spocznika) możemy zmienić w oknie dialogowym Właściwości schodów. Po ostatecznym ustaleniu kształtu i geometrii schodów wystarczy wywołać polecenia Dodaj etykietę schodów i Wymiarowanie AEC i otrzymujemy zwymiarowany i opisany rzut.

Elementy poręczy

Poręcze, tak jak schody są obiektami parametrycznymi i ich geometria jest również oparta na stylu. Edytując istniejący styl bądź tworząc nowy określamy przede wszystkim z jakich elementów składa się poręcz. Mamy do wyboru poręcz górną, ochronną i dolną, słupki stałe i dynamiczne oraz tralki. Ponadto decydujemy jaki profil i wymiary będzie miał każdy z użytych elementów. Możemy wybrać profil prostokątny, kołowy lub wcześniej zdefiniowany profil AEC o dowolnym kształcie. Następnie ustalamy położenie użytych poręczy, rozmieszczenie słupków i tralek oraz przedłużenia poręczy względem biegu schodów odpowiednio na poziomach stropów i na poziomach spoczników. Mamy również możliwość dołączenia bloków do słupków, tralek lub poręczy bądź ich całkowitego zastąpienia blokami. Uzyskujemy w ten sposób np. nietypowe zakończenia poręczy lub nieregularny kształt tralek.

Rysowanie i edycja poręczy

Narysowanie poręczy zazwyczaj polega na odpowiednim umieszczeniu jej w stosunku do schodów. Nie nastręcza to zbytniego problemu podczas rysowania płaskich rysunków prostych schodów. Gorzej jednak narysować poręcz w trzech wymiarach dołączoną do spiralnych schodów. Na szczęście Architectural Desktop wyręcza nas całkowicie w tym przypadku. Wystarczy wywołać polecenie Dodaj poręcz, wybrać odpowiedni styl, zdecydować czy ma być ona dołączona do całych schodów czy do jednego ich biegu, włączyć automat, wskazać jedną lub obie krawędzie schodów i gotowe. W przypadkach bardziej skomplikowanych, kiedy poręcz musi być dołączona do części schodów wystarczy wyłączyć automat i wskazać jej punkt początkowy i końcowy. Program dołączy poręcz do schodów na tym odcinku. Po narysowaniu poręczy możemy dodawać, odejmować i ukrywać słupki, a jeżeli zmiany idą w złym kierunku to rozstawić je ponownie, tak jak przed edycją. Pozostałe parametry możemy zmieniać w oknie dialogowym Właściwości poręczy.

Barierki i ogrodzenia

Na koniec ciekawostka. Program pozwala tworzyć barierki (np. balkonowe) przy użyciu polecenia Dodaj poręcz. Warunkiem jest nie dołączanie ich do schodów. Rysujemy wtedy barierki jak zwykłe polilinie wskazując kolejne punkty. W ten sam sposób możemy zaprojektować płot lub ogrodzenie. Wystarczy dołączyć kilka bloków, pogrubić słupki i dolną poręcz i uzyskujemy ciekawe kute ogrodzenie z ceglanymi słupkami i podmurówką jak na wizualizacji obok. Jak zrobić bramę? To pytanie zostawiam wszystkim dociekliwym do przemyślenia.