Niedawno pojawił się na rynku Autodesk Architectural Desktop 2004 – nowa wersja znanego programu do wspomagania projektowania architektonicznego. Oparty na bazie AutoCAD-a 2004, Architectural Desktop zawiera wiele nowych funkcji i udoskonaleń mających na celu ułatwienie i przyspieszenie pracy nad projektem oraz lepszą koordynację procesu tworzenia dokumentacji technicznej.

Dwa w jednym

Już po rozpakowaniu opakowania z programem zwraca uwagę fakt, że jego wersja instalacyjna zajmuje dwie płyty CD. Wydawać by się mogło, że to lekka przesada. Jednak podczas instalacji okazuje się, że tak naprawdę dostajemy dwa programy. Do nowej wersji ADT dołączony jest bowiem moduł renderingu i animacji z programu Autodesk VIZ 4. Nie jest to co prawda pełen VIZ, bo nie zawiera narzędzi do modelowania, ale za to umożliwia wykonanie profesjonalnej fotorealistycznej wizualizacji z użyciem mechanizmów znanych z programów 3ds max i Autodesk VIZ 4. Do dyspozycji są zaawansowane materiały, światła fotometryczne, obliczenia radiosity, animacje i wiele innych narzędzi zapewniających osiągnięcie doskonałego efektu w krótkim czasie. W tym duecie rolę modelera pełni Architectural Desktop.

Niby taki sam, a jednak inny

Po instalacji programu pojawia się, znane z poprzednich wersji, okno programu. Niby wszystko jest po staremu, a jednak... Coś się zmieniło. Pojawiły się nowe palety narzędzi, zapewniające szybki dostęp do najczęściej używanych obiektów, poleceń i funkcji AEC. Palety te mogą być dowolnie modyfikowane i dostosowywane do specyfiki tworzonego aktualnie projektu, a następnie katalogowane w celu późniejszego użycia lub udostępnienia w intranecie lub Internecie. Nowym narzędziem uzupełniającym palety narzędzi jest biblioteka katalogów zawierających zestawy poleceń, style obiektów AEC oraz materiały używane do renderingu. Stąd można w dowolnym momencie przeciągać potrzebne style, funkcje lub materiały na palety narzędzi, lub nawet całe palety narzędzi bezpośrednio do projektu. Biblioteka może być jednym wspólnym zbiorem narzędzi ADT dla wszystkich architektów w biurze, dostępnym poprzez sieć lokalną lub Internet. Także okno cech przyjęło teraz postać palety. Oprócz standardowych cech obiektów AutoCAD-a zawiera ona również, odpowiednio uporządkowane, wszystkie parametry obiektów AEC potrzebne do ich tworzenia i edycji, a także wszystkie dane zestawieniowe z nimi powiązane. Palety narzędzi wraz z paletą cech zastępują okna dialogowe wstawiania i edycji obiektów AEC, używane w poprzednich wersjach ADT. Niewątpliwą zaletą wszystkich palet jest możliwość umieszczania ich w dowolnym miejscu ekranu, włączenia automatycznego ukrywania lub ustawienia wymaganego stopnia przezroczystości. Uzyskujemy w ten sposób dodatkową przestrzeń ekranu dla widoku projektu, mając cały czas pod ręką wszystkie niezbędne funkcje i cechy obiektów.


Więcej, szybciej, prościej

Wiele nowych funkcji i ulepszeń w programie ma na celu przyspieszenie i ułatwienie tworzenia i edycji projektu. Podczas tworzenia nowych obiektów pojawiają się dynamiczne wymiary ułatwiające precyzyjne umieszczanie elementów w projekcie. Edycja bezpośrednia pozwala na zmianę parametrów obiektów AEC bezpośrednio w rzutni. Przy użyciu uchwytów nowej generacji możliwa jest zmiana szerokości, wysokości i innych parametrów obiektów bez konieczności używania do tego celu okien dialogowych. Po podświetleniu dowolnego uchwytu pojawia się opis jego działania, a ponadto w jego przesuwaniu pomagają dynamiczne wymiary, które dodatkowo mogą być edytowane z klawiatury. Dla przykładu, żeby zmienić szerokość drzwi, wystarczy nacisnąć na uchwyt oznaczający rozciąganie drzwi i przeciągnąć go w nowe położenie lub wpisać z klawiatury nowy wymiar drzwi. Nowa funkcja edycji w rzutni pozwala na bezpośrednią zmianę kształtu drzwi, okien, otworów, profili ścian lub ich zakończeń bez potrzeby wcześniejszego tworzenia lub edycji stylów. Wszystkie zmiany mogą być dokonywane bezpośrednio w rysunku – wystarczy zmienić położenie krawędzi lub wierzchołków, dodać nowe lub usunąć istniejące.

Ponieważ ADT jest modelerem dla modułu VIZ Render, wprowadzono wiele ułatwień w operacjach bryłami 3D. Elementy bryłowe oparte są teraz na stylach, określających kolor, materiał i klasyfikację. Ponadto znacznie zwiększona została gama narzędzi do edycji brył. Dodano funkcje podziału powierzchni, odcinania fragmentu bryły oraz nowe uchwyty do edycji wierzchołków, krawędzi i powierzchni. Pojawił się również nowy rodzaj elementu bryłowego reprezentujący teren, który może być utworzony z polilinii leżących na różnych wysokościach.
Pozostałe obiekty AEC zawierają również wiele nowości. Na uwagę zasługuje możliwość oddzielnej definicji zakończeń ścian przy otworach dla jego wszystkich czterech krawędzi. Zakończenia te wyświetlane są zarówno na rzutach, przekrojach, elewacjach i w widoku 3D. Bezpośrednia edycja profili okien, drzwi i ścian pozwala szybko utworzyć nieregularne kształty tych obiektów. Połączenia ścian ze schodami wzbogacone zostały o automatyczne wycinanie otworów w ścianach pod schody, a konstrukcję schodów rozszerzono o możliwość dowolnego ustawiania kąta każdego stopnia względem biegu schodów.
Zmiany widać również w elementach dokumentacji takich jak wymiary, etykiety i tabele. Tekst wymiarowy może ukazywać wartości dziesiętne nie tylko jako cyfry poprzedzone przecinkiem, ale również jako indeks górny. Dodana została również możliwość automatycznego etykietowania wielu obiektów na raz. Tabele mogą zawierać zaawansowane formuły matematyczne i logiczne, a ponadto zostały wyposażone w podział na strony i powtarzanie nagłówków na każdej stronie.

Zarządzanie projektem

Nowy menedżer projektu to miejsce do zarządzania wszystkimi rysunkami w projekcie. Przede wszystkim dba on o właściwe rozmieszczenie kondygnacji w budynku – jedyne, co należy zrobić to zdefiniować ilość kondygnacji i ich wysokości, resztą zajmie się Architectural Desktop. Funkcja automatycznego generowania widoków i podziałów pozwala utworzyć pliki zawierające jedynie te części modelu budynku, które są potrzebne w danej chwili. Może to być część złożonego projektu, na przykład jedno skrzydło złożonego budynku lub jego szkielet konstrukcyjny. Menedżer projektu umożliwia również automatyczne generowanie arkuszy do wydruku. Po dodaniu nowego arkusza wystarczy przeciągnąć do niego potrzebny rzut, przekrój lub elewację. Rysunek zostanie automatycznie dopasowany do odpowiedniej skali wydruku, a tabela rysunkowa wstawiona do arkusza i wypełniona właściwymi opisami.

Miłe dla oka

W nowej wersji Architectural Desktop pozwala na przyporządkowywanie materiałów do wszystkich obiektów AEC. Materiały te mają oddzielne reprezentacje wyświetlania dla widoków pocieniowanych (tekstura) i widoków siatkowych (kreskowanie). Materiały te są również wykorzystywane przy wizualizacji projektu w module VIZ Render. Tam również mogą być edytowane i zapisywane w bibliotece lub przenoszone bezpośrednio do ADT.
Możliwość użycia materiałów powoduje to, że przekroje są automatycznie kreskowane, a elewacje zawierają wzory materiałów przyporządkowanych do obiektów AEC. Co więcej, możliwa jest definicja obszarów na elewacji, w obrębie których wzory materiałów będą ukazywane bądź ukrywane. Znane z poprzedniej wersji programu, przekroje 3D są teraz jeszcze ciekawsze dzięki możliwości półprzezroczystego wyświetlania „odciętej” części budynku. Dodatkową atrakcyjność projektu możemy uzyskać stosując wypełnienia gradientowe pomieszczeń oraz, długo oczekiwany, wydruk pocieniowanego widoku modelu.

Niniejszy artykuł opisuje jedynie najciekawsze nowości w programie Autodesk Architectural Desktop 2004. Wszystkich nowych funkcji jest znacznie więcej, gdyż do zmian w narzędziach architektonicznych dochodzą zmiany w samym AutoCAD-dzie 2004, który jest bazą ADT. Przykładem niech będą tak istotne zagadnienia jak szyfrowanie plików i dołączanie do nich podpisu cyfrowego, wprowadzające nową erę w sposobie wymiany dokumentacji technicznej.

Zarządzanie projektem w Autodesk Architectural Desktop 2004

Nowością w wersji 2004 programu Autodesk Architectural Desktop jest długo oczekiwany mechanizm zarządzania całym projektem, a co za tym idzie, również kondygnacjami projektowanego budynku.

Na zarządzanie projektem składają się dwa moduły: Przeglądarka Projektów i Nawigator Projektu. Przeglądarka Projektów pozwala na wybór aktualnego projektu (tego, który chcemy obejrzeć lub edytować), tworzenie nowych projektów, przenoszenie lub kopiowanie istniejących projektów, a także na szybkie przeglądanie ich zawartości. Nawigator Projektu zawiera całą gamę narzędzi do zarządzania bieżącym projektem. Są one zorganizowane na czterech zakładkach. Przyjrzymy im się dzisiaj dokładniej i sprawdzimy na ile przyspieszają one pracę z projektem.



Parametry projektu

Na początku określamy wszelkie informacje dotyczące projektu w zakładce Projekt. W sekcji Bieżący projekt wprowadzamy dane podstawowe, takie jak numer, nazwa i opis projektu, ścieżki do szablonów plików DWG oraz dane szczegółowe – nazwiska projektantów, branżę i inne informacje, które powinny znaleźć się w tabelce rysunkowej na arkuszu wydruku.
Następnie w sekcji Podziały możemy zdefiniować skrzydła lub autonomiczne części projektowanego budynku (lub budynków). Jest to szczególnie przydatna funkcja przy projektowaniu obiektów o dużej kubaturze lub zespołów budynków. Program pozwala na dowolne nazywanie i opisywanie zdefiniowanych podziałów, aby można je było łatwiej identyfikować w późniejszych fazach projektowania.
Na koniec pozostaje definicja kondygnacji projektowanego budynku - w sekcji Kondygnacje. Tutaj określamy ilość i wysokości poszczególnych kondygnacji budynku. Kondygnacjom, podobnie jak podziałom, możemy nadawać własne nazwy i opisy, a także przyporządkowywać unikatowe identyfikatory, które pojawią się w tabelach zestawieniowych. Ponadto kondygnacje możemy kopiować i wklejać w dowolne miejsce, a także kopiować wraz z zawartością, czyli przypisanymi do niej elementami budynku. Na uwagę zasługuje inteligencja programu, która pomaga nam podczas definicji i edycji poszczególnych kondygnacji. W każdej chwili możemy wstawić nową kondygnację pomiędzy już istniejące, a program sam przeliczy i odpowiednio zmodyfikuje parametry wszystkich kondygnacji, na które ta operacja miała wpływ. Jedyne, co musimy zrobić, to zaznaczyć jedną z kondygnacji i wywołać polecenie „dodaj kondygnację powyżej” lub „dodaj kondygnację poniżej”, resztą zajmie się ADT. Podobnie wygląda edycja parametrów kondygnacji. Zmiana wysokości lub położenia jednej z kondygnacji automatycznie zmienia parametry pozostałych. Na przykład, jeżeli zmniejszymy wysokość kondygnacji parteru o 10cm, położenie wszystkich kondygnacji ponad nią zostanie automatycznie obniżone o 10cm, a ich wysokości zostaną zachowane.

Konstrukcje i elementy

Po określeniu parametrów projektu możemy rozpocząć tworzenie modelu budynku. Pomogą nam w tym odpowiednio zorganizowane i pogrupowane konstrukcje i elementy znajdujące się na drugiej zakładce, zwanej Konstrukcje. Na początek jednak kilka słów wyjaśnienia, ponieważ nazwy te mogą być mylące przy pierwszym kontakcie z programem. I tak, konstrukcje to części projektu bezpośrednio powiązane z kondygnacjami. W zależności od przyjętego sposobu projektowania mogą to być całe modele poszczególnych kondygnacji lub rozdzielone na osobne części (tu nazywane konstrukcjami) pliki zawierające jedynie ściany zewnętrzne, wewnętrzne, elementy konstrukcyjne, wyposażenie pomieszczeń itd. Natomiast elementy to części projektu, które nie są przyporządkowane do żadnej kondygnacji. Najczęściej dlatego, że powtarzają się w projekcie. Przykładem elementu jest siatka osi, która może być użyta kilka razy na różnych kondygnacjach.
Tworzone podczas procesu projektowego konstrukcje i elementy możemy grupować w kategorie, odpowiednio je nazywać, kopiować, przenosić lub usuwać. Ponadto mamy możliwość skopiowania gotowej konstrukcji na inną, dowolną kondygnację. W ten sposób tworzymy z części model projektowanego budynku lub kompleksu budynków. Na uwagę zasługuje prostota, z jaką możemy dołączać utworzone konstrukcje lub elementy do aktualnie tworzonego rysunku. Wystarczy po prostu przeciągnąć wybrany plik z nawigatora do rzutni i zostanie on dołączony do rysunku jako odnośnik zewnętrzny.

Widoki

Widoki rozszerzają bogate możliwości reprezentacji projektu, jakie oferowały poprzednie wersje ADT. Są to automatycznie generowane pliki, które odnoszą się do utworzonych konstrukcji i elementów i umożliwiają jeszcze bardziej elastyczną pracę z projektem. O ile konstrukcje i elementy są częściami modelu budynku, o tyle widoki stanowią odpowiednio przygotowane prezentacje modelu gotowe do przygotowania dokumentacji. Mogą mieć one zarówno postać rzutów, do których dodamy opisy, wymiary i etykiety, odpowiednich widoków budynku służących do generowania przekrojów i elewacji, jak i widoków 3D zawierających model budynku lub jego części.
Tworząc widok określamy, jakie podziały i kondygnacje chcemy w nim uwzględnić, a także, które spośród utworzonych konstrukcji mają być brane pod uwagę. Możemy również ograniczyć zawartość elementów budynku w widoku poprzez wybranie wcześniej zdefiniowanych ujęć warstw. Na podstawie naszego wyboru program tworzy plik zawierający wybrane elementy i konstrukcje. W widokach 3D program sam dba o umieszczenie poszczególnych kondygnacji na właściwych wysokościach, wykorzystując wprowadzone dane o ich parametrach.
Po przygotowaniu dokumentacji technicznej w widokach, polegającej na utworzeniu przekrojów i elewacji, zwymiarowaniu i opisaniu rzutów, możemy przejść do ostatniej fazy projektu.

Arkusze

Ostatnim etapem pracy jest przygotowanie arkuszy do wydruku. Architectural Desktop 2004 wymaga od nas jedynie utworzenia dowolnej ilości arkuszy w zakładce Arkusze, nazwania ich oraz podania rozmiarów i skal poprzez wybór odpowiednich szablonów. Aby utworzyć gotowy do wydruku arkusz dokumentacji, wystarczy otworzyć utworzony wcześniej arkusz i przeciągnąć jeden lub więcej wybranych widoków do jego rzutni. Program sam zajmie się odpowiednim wyskalowaniem widoku tak, aby odpowiadał on wybranej przez nas skali. Nam pozostaje wydanie polecenia „drukuj”. Nie musimy nawet wypełniać tabelki rysunkowej, ponieważ ADT zrobi to za nas – wykorzysta do tego dane, które wprowadziliśmy podczas tworzenia projektu.

Jak widać zarządzanie projektem w Autodesk Architectural Desktop 2004 to nie tylko puste hasło. Program oferuje narzędzia pozwalające nie tylko na uporządkowanie plików rysunkowych, czy zarządzanie kondygnacjami. Struktura narzędzi zawartych w mechanizmie zarządzania projektem systematyzuje i upraszcza cały cykl pracy nad projektem począwszy od fazy opracowywania modelu budynku, poprzez tworzenie dokumentacji technicznej, a na wydruku skończywszy.

Ulepszenia w tworzeniu i edycji otworów

Autodesk Architectural Desktop 2004 zawiera wiele nowych narzędzi i funkcji, które ułatwiają i przyspieszają tworzenie oraz edycję otworów, drzwi, okien, zestawów okien i wypełnień ścian kurtynowych.

Wymiary pomocnicze

W poprzedniej wersji ADT w precyzyjnym wstawianiu wszelkiego rodzaju otworów w ściany pomagała funkcja automatycznego odsunięcia i centrowania. Pozwalała ona na wstawienie otworu dokładnie w środku wybranego segmentu ściany lub w zadanej odległości od jej krawędzi. W wersji 2004 ta funkcja jest również dostępna, ale precyzję i prostotę wstawiania otworów zwiększają dodatkowo wymiary pomocnicze pojawiające się w rzutni podczas wykonywania polecenia. Pozwalają one na dokładne określenie odległości krawędzi wstawianego otworu od końców segmentu ściany. Nie musimy teraz wpisywać w oknie dialogowym wartości odsunięcia dla każdego otworu z osobna, ale możemy je ustalać bezpośrednio w rzutni przy pomocy dynamicznie zmieniających się wymiarów pomocniczych.
Wymiary te pojawiają się również podczas edycji położenia lub wymiarów otworów. Bez względu na to czy edytujemy obiekt w rzucie, czy w widoku trójwymiarowym, wymiary pomocnicze wyświetlane są w rzutni projektu i pozwalają precyzyjnie określić nowe wymiary lub położenie otworu. Wymiary pomocnicze aktualizują się podczas przesuwania uchwytu, pokazując wartość sprzed edycji, wielkość przesunięcia oraz wartość po edycji. Dodatkowo, oprócz możliwości ustalenia dokładnej wielkości przy pomocy kursora, pozwalają dodatkowo wpisać z klawiatury wymaganą wielkość przesunięcia bądź nowego wymiaru.

Nowe uchwyty

Wymiary pomocnicze to nie jedyna nowość programu wspomagająca edycję otworów. W wersji 2004, twórcy programu zrezygnowali z okien dialogowych służących do edycji większości parametrów na rzecz nowych, znacznie bardziej przejrzystych uchwytów, pojawiających się w rzutni po zaznaczeniu obiektu. W rzucie z ich pomocą możemy zmieniać szerokość otworu, jego położenie wzdłuż i w poprzek ściany oraz położenie skrzydeł. Natomiast w widoku 3D, oprócz funkcji dostępnych w rzucie, uchwyty dają dodatkowo możliwość modyfikacji położenia otworu w osi Z oraz jego wysokości poprzez zmianę wysokości parapetu (progu) i nadproża. W poprzedniej wersji uchwyty dawały jedynie możliwość zmiany położenia otworu wzdłuż ściany i kierunku otwarcia skrzydeł – teraz za pomocą uchwytów możemy dokonywać wszystkich niezbędnych czynności edycyjnych.
Zastosowano różne symbole graficzne dla uchwytów o poszczególnych funkcjach. I tak, na przykład, uchwyty służące do zmiany wymiarów otworów mają postać trójkątów, do przesuwania – kwadratów, a do zmiany położenia skrzydeł drzwi lub okien - strzałek. W edycji znacznie pomagają podpowiedzi o funkcji danego uchwytu pojawiające się po wskazaniu go kursorem, a także możliwość zmiany działania niektórych uchwytów klawiszem Ctrl.

Edycja kształtu

Podstawowe zasady konstrukcyjne okien i drzwi, określające ich kształt i wygląd zdefiniowane są w stylach. Taki sposób działania programu jest dużą jego zaletą, ponieważ pozwala na definiowanie własnych bibliotek elementów i wielokrotne ich późniejsze używanie. W poprzedniej wersji ADT miał on jednak jedną wadę w przypadku otworów. Wadą tą był dość pracochłonny sposób edycji kształtów okien i drzwi. Chęć wprowadzenia do projektu okna lub drzwi o nieregularnym kształcie, bądź zmodyfikowania wyglądu istniejącego obiektu wiązała się z koniecznością utworzenia stylu praktycznie od zera. Należało najpierw narysować wymagany kształt za pomocą polilinii, a następnie stworzyć na jej podstawie nowy styl okna lub drzwi i ustalić wszystkie jego parametry.
Nowa wersja ADT pozwala znacznie skrócić i uprościć proces zmiany kształtu każdego otworu dzięki nowej funkcji lokalnej edycji profilu. Teraz wystarczy zaznaczyć edytowane drzwi lub okno, wykonać wspomniane polecenie i przy pomocy uchwytów zmienić jego kształt. Dokonujemy tego przesuwając, dodając lub usuwając wierzchołki profilu, bądź, jeżeli jest to wygodniejsze, zastępując profil narysowaną wcześniej polilinią. Możliwe jest również dodawanie, usuwanie lub edycja przeszkleń otworów. Program pozwala na dodawanie nowych przeszkleń na podstawie poliliniii, usuwanie obrysów przeszkleń oraz ich modyfikację za pomocą wierzchołków lub zastępowania innym profilem.
Wszystkie wprowadzone przez nas zmiany zapamiętywane są w stylu obiektu lub, jeżeli dokonujemy edycji predefiniowanego standardowego profilu, zapisywane jako nowy styl, który możemy dowolnie nazwać.

Edycja zestawów okien

Witryny okienne, podobnie jak drzwi, okna i zwykłe otwory, możemy edytować za pomocą nowych uchwytów, zmieniając ich wymiary i położenie. Inaczej nieco zachowuje się w ich przypadku mechanizm lokalnej edycji profilu. Nie pozwala on na edycję kształtu zestawu, rozumianego tak, jak w przypadku drzwi i okien, ale umożliwia dowolną modyfikację podziałów witryny. Jego działanie z pewnością zaskoczy swą prostotą i usatysfakcjonuje efektami najbardziej wymagających użytkowników programu. Po pierwsze, pozwala na edycję wszystkich podpodziałów, bez względu na stopień ich zagnieżdżenia. Po drugie, umożliwia dodawanie i odejmowanie podziałów oraz zmianę ich wymiarów, w zależności od zastosowanego w stylu schematu podziałów. Wreszcie, po trzecie, wszystko to możliwe jest w rzutni projektu, gdzie możemy obserwować na bieżąco efekty wprowadzanych zmian i dużo szybciej osiągnąć zamierzony cel.

Inne nowości

Wszystkich wielbicieli niekonwencjonalnych elementów ucieszy na pewno, poza omówionymi wcześniej funkcjami, drobna aczkolwiek znacząca zmiana w programie. W nowej wersji ADT rozszerzona została gama elementów drzwi. Pojawiła się możliwość definicji grubości przeszklenia oraz opcja automatycznego generowania szprosów w przeszklonych drzwiach, tak jak to było możliwe do tej pory dla okien. Rozszerzono również funkcjonalność dołączania dowolnych bloków do drzwi o możliwość ich zaczepienia do przeszkleń.
Usprawniona została również możliwość zastępowania komórek witryn okiennych i ścian kurtynowych dowolnymi drzwiami i oknami. Przy wyborze elementu, który będzie wypełniał zaznaczoną komórkę mamy możliwość usunięcia niepotrzebnych fragmentów ram, znajdujących się dookoła edytowanej komórki. Co więcej, funkcja ta pozwala na kompletne usuwanie z witryny lub ściany kurtynowej wybranych komórek wraz z otaczającymi je ramami.
Dobrą wiadomością dla użytkowników ceniących sobie wygląd i estetykę projektu jest to, że Architectural Desktop 2004 pozwala przyporządkowywać materiały do obiektów. Możemy osobno definiować materiały dla ram, skrzydeł i przeszkleń, a nawet dla trójwymiarowych bloków dołączanych do drzwi, okien lub witryn.

Na koniec pragnę uspokoić wszystkich tych, którzy nie przepadają za rewolucyjnymi zmianami oprogramowania, że w ADT 2004 pozostała możliwość tabelarycznej edycji wszystkich parametrów otworów, jakie dawała poprzednia wersja programu. Nie odbywa się to jednak w różnych oknach dialogowych, ale w zunifikowanej palecie cech obiektów. Mamy więc dowolność sposobu edycji otworów. Po staremu – w polach palety cech i edytorze stylów lub w nowy sposób – bezpośrednio w rzutni projektu, przy pomocy nowych uchwytów, wymiarów pomocniczych i edycji lokalnej profili. Która metoda jest szybsza i łatwiejsza? Niech każdy oceni sam. Ja stawiam na tę drugą.

Nowe cechy ścian

W tej części artykułu zapoznamy się z nowymi funkcjami, jakie oferuje Architectural Desktop 2004 przy tworzeniu i edycji ścian.

Definicja komponentów

Podstawowe zasady konstrukcyjne ściany, określające rodzaje, wymiary i wzajemne położenie jej komponentów definiowane są w jej stylu. Poprzednia wersja programu umożliwiała zaprojektowanie praktycznie każdej struktury ściany w specjalnym tabelarycznym edytorze komponentów. Możliwa była definicja szerokości i wzajemnego położenia poszczególnych warstw ściany, zarówno w postaci wielkości bezwzględnych, jak i zależnych od całkowitej jej szerokości, a także deklaracja odsunięć wybranych warstw od dołu czy od góry ściany.
W nowej wersji ADT największy nacisk położono więc na przyspieszenie i ułatwienie definicji struktury ścian. Zmieniono układ tabeli tak, aby dostęp do wszystkich parametrów komponentów ściany był jeszcze prostszy, a ich edycja nie wymagała otwierania dodatkowych okien dialogowych. Pojawiła się dodatkowa opcja pozwalająca na szybkie dodawanie nowych warstw z automatycznym obliczaniem ich położenia. Dodano również funkcję szybkiego przesuwania komponentów względem osi konstrukcyjnej ściany o zadaną odległość. Nowy dynamiczny podgląd tworzonej ściany pozwala na bezpośrednią obserwację wielkości i położenia poszczególnych jej warstw i eliminację wszelkich niedokładności już na etapie definicji komponentów, co znacznie przyspiesza tworzenie i edycję struktur ścian.

Kolejną nową cechą ADT 2004 jest możliwość ponownego użycia wcześniej zdefiniowanych komponentów, zawartych w istniejących stylach ścian. Możliwość taką zapewnia przeglądarka komponentów ścian, pozwalająca na przeglądanie istniejących stylów ścian i przyporządkowanych im warstw oraz na ich kopiowanie do aktualnie tworzonego lub edytowanego stylu ściany. Ponieważ z komponentem związany jest sposób jego wyświetlania we wszystkich widokach, używanie wcześniej zdefiniowanych warstw jest znacznie szybsze niż tworzenie nowych stylów ścian od podstaw.
Architectural Desktop 2004 pozwala na dołączanie materiałów do wszystkich obiektów AEC. W przypadku ścian, materiały te można definiować odrębnie dla poszczególnych ich warstw. Materiały określają między innymi, w jaki sposób będą kreskowane komponenty ściany na rzutach i przekrojach, jakie tekstury będą wyświetlane w widoku 3D w trybie pocieniowanym, a także, jaki wzór pokazany zostanie na elewacjach.

Nowe uchwyty

Mechanizmy edycyjne ścian zostały znacznie poprawione, w stosunku do wersji poprzedniej. Twórcy programu zrezygnowali z okien dialogowych do edycji niektórych parametrów na rzecz nowych, znacznie bardziej przejrzystych uchwytów, pojawiających się w rzutni po zaznaczeniu obiektu. Z ich pomocą możemy zmieniać wszystkie wielkości określające geometrię segmentów ścian – ich położenie, długość, wysokość oraz promień segmentów łukowych. W widoku 3D, oprócz uchwytów do zmiany wymiarów i położenia, pojawiają się również dwa dodatkowe uchwyty pozwalające na szybką modyfikację kształtu linii dachu zaznaczonej ściany. Zastosowano różne symbole graficzne dla uchwytów o poszczególnych funkcjach. I tak, na przykład, uchwyty służące do rozciągania obiektów mają postać trójkątów, a do przesuwania – kwadratów. W edycji znacznie pomagają podpowiedzi o funkcji danego uchwytu pojawiające się po wskazaniu go kursorem, a także wymiary chwilowe ukazujące odpowiednie wielkości, które mogą zostać zmodyfikowane po przesunięciu uchwytu. Wymiary te aktualizują się podczas przesuwania uchwytu, pokazując wartość sprzed edycji, wielkość przesunięcia oraz wartość po edycji. Bardzo przydatną funkcją jest możliwość wprowadzenia z klawiatury dokładnej wartości edytowanego wymiaru, podczas przesuwania uchwytu.

Na dodatkową uwagę zasługuje uchwyt w postaci strzałki służący do zmiany kierunku segmentu ściany. Naciśnięcie tego uchwytu powoduje zmianę kierunku ściany przy zachowaniu jej położenia w projekcie, natomiast jego naciśnięcie przy jednoczesnym przytrzymaniu klawisza Ctrl powoduje zmianę kierunku ściany przy zachowaniu położenia jej linii konstrukcyjnej.

Edycja w rzutni

Nową technologią, która pojawiła się w najnowszej wersji ADT jest edycja wszelkich profili bezpośrednio w rzutni, bez potrzeby uruchamiania menedżera stylów, definiowania profili lub rysowania polilinii. W przypadku ścian technika ta ma zastosowanie przy zmianie profili ścian, modyfikacji zakończeń ścian i edycji wszelkich utworzonych wcześniej modyfikatorów – zarówno bryłowych jak i planarnych.
W poprzedniej wersji programu zmiana profilu ściany wymagała poprawnego narysowania polilinii określającej nowy profil i ustalenia jej właściwego punktu wstawienia. Dopiero wtedy można było zamienić tę polilinię na nowy profil ściany. Metoda ta sprawiała dużo problemów w przypadku ścian wielowarstwowych. W nowej wersji zmiana profilu polega na wywołaniu polecenia edycji profilu w rzutni i przesuwaniu, dodawaniu oraz usuwaniu uchwytów określających jego wierzchołki i krawędzie. Komfort pracy podnosi dodatkowo możliwość jednoczesnej zmiany profili kilku komponentów ściany wielowarstwowej.

Podobnie wygląda praca podczas edycji zakończeń ścian. Funkcja edycji w rzutni zwalnia nas z konieczności rysowania polilinii podczas definiowania nowych zakończeń lub edycji istniejących. Wystarczy dodać, przesunąć lub usunąć wierzchołki lub krawędzie i zmienić w ten sposób kształt zakończenia. Tak jak w przypadku profili, tutaj również mamy możliwość jednoczesnej edycji zakończeń wszystkich komponentów ściany. Na uwagę zasługuje ponadto fakt, że zarówno nowe kształty profili jak i zakończeń są zapisywane i mogą być ponownie użyte w innych ścianach bez potrzeby powtórnej definicji.
Również linia dachu i podłogi może być poddana edycji w rzutni. Oprócz używania mechanizmów znanych z poprzedniej wersji ADT, takich jak automatyczne dopasowanie linii dachu lub podłogi do dachu, stropu czy schodów, możemy bezpośrednio w rzutni zmieniać położenie wierzchołków górnej i dolnej krawędzi ściany, a także dodawać stopnie, szczyty oraz nowe wierzchołki.
Edytować bezpośrednio w rzutni możemy również wszystkie modyfikatory dodane do ściany. W przypadku modyfikatorów planarnych mamy do dyspozycji takie same mechanizmy edycyjne, jak przy profilach i zakończeniach. Modyfikatory bryłowe możemy przesuwać, zmieniać ich wymiary, a także poddawać wszystkim operacjom na bryłach, jakie oferuje nam ADT podczas standardowego modelowania bryłowego.

Zakończenia w 3D

Dodatkowych kilku słów omówienia wymagają jeszcze zakończenia ścian. Możliwość ich edycji bezpośrednio w rzutni to nie wszystko, co oferuje Architectural Desktop 2004. W odróżnieniu od wersji poprzedniej, gdzie zmiany zakończeń widoczne były tylko w rzutach, teraz wszystkie zakończenia widoczne są zarówno w rzutach, przekrojach, elewacjach jak i w widoku 3D. Dotyczy to zarówno wolnych zakończeń ścian, jak i krawędzi przy otworach. Co więcej, zakończenia te mogą być osobno definiowane dla obu zakończeń wolnostojących ściany, a także dla prawej, lewej, górnej i dolnej krawędzi otworu. Pozwala nam to na pokazanie w modelu takich szczegółów, jak parapety, a dodatkowo zwalnia nas od obowiązku dorysowywania tych elementów do przekrojów i elewacji.

Wszystkie nowe funkcje programu Autodesk Architectural Desktop 2004, dotyczące ścian mają na celu głównie przyspieszenie i ułatwienie ich projektowania i edycji. Poza nowymi elementami w postaci materiałów i trójwymiarowych zakończeń ścian, wszystkie zmiany dotyczą narzędzi mających wpływ na efektywność pracy z projektem. Wynika to z faktu, że już w poprzedniej wersji Autodesk wyposażył ADT w potężny zestaw funkcji, pozwalających na projektowanie ścian o dowolnych kształtach i strukturach. Nowa wersja programu, przede wszystkim poprzez mechanizmy nowych uchwytów i edycji w rzutni, pozwala zaprojektować te ściany w czasie dwa razy krótszym.